Toegankelijkheid
Contrast
A A
Tekstgrootte
A A A
NL EN
Geschreven door

Daan Spaargaren

Strateeg Verantwoord Beleggen

Gepubliceerd op 02 april 2021

De gig-economie en de waarde van werk

In mijn stad bezorgen de fietskoeriers van de nieuwe bezorgsuper Gorillas sinds kort een pak melk en een halfje bruin, binnen tien minuten voor €1,80 bezorgkosten. Flitsbezorging van boodschappen is de nieuwe rage. Nu zijn het alleen nog de Gorillas, maar ook de bezorgers van het Duitse Flink, het Turske Getir, en het Britse Zapp, Dija en Weezy staan in de startblokken om de grootstedelijke fietspaden te bestormen. En daar is het al zo druk.

De nieuwe bezorgsupers stuwen de groei van de gig-economie. Handig voor ons natuurlijk, maar hoe staat het met de belangen van de bezorgers? Hyperflexibel werk, zonder vast contract, geen werkzekerheid of vast inkomen en geen verzekering tegen ziekte of arbeidsongeschiktheid. De voorstanders hiervan roemen de vrijheid en de flexibiliteit, tegenstanders zien gig-werk als moderne slavernij. Onderbetaling ligt op de loer terwijl gig-werkers, zoals Uber-chauffeurs en maaltijdbezorgers, voor hun ritjes zijn overgeleverd aan de voorkeur en willekeur van een algoritme.

Vakbonden hebben inmiddels met succes de positie van gig-werkers aangekaart bij de rechter. Het gerechtshof in Amsterdam oordeelde in februari dat maaltijdbezorgers van Deliveroo werknemers zijn, en geen zelfstandigen. Dat betekent voor hen recht op een arbeidsovereenkomst en alles wat daar bij hoort, zoals een cao-loon, vakantiedagen en doorbetaling bij ziekte.

Over de taxichauffeurs van Uber bepaalde de Britse rechter dat zij werknemers zijn van de onderneming en aanspraak kunnen maken op het minimumloon en betaald verlof. Uber en Deliveroo benadrukken dat zij enkel software aanbieden waarmee klanten een chauffeur of bezorger kunnen bestellen. Maar dat ziet de rechter dus anders, werknemers hebben recht op bescherming, is het oordeel.

Deze week ging Deliveroo naar de beurs en verloor op de eerste handelsdag direct een kwart van de waarde. Grote aandeelhouders, zoals Legal & General, Aberdeen Standard en Aviva, hadden voorafgaand aan de beursgang al aangekondigd niet te zullen beleggen in Deliveroo, mede omdat het bedrijf haar medewerkers niet goed behandelt. De beleggers zien dit als een groot risico voor het bedrijf. Terecht trekt het Financieele Dagblad daaruit de conclusie dat duurzaamheidscriteria bij beleggingsbeslissingen steeds belangrijker worden.

PME belegt voorlopig niet in Deliveroo. Naast de zorgen over de positie van werknemers hebben minderheidsaandeelhouders bij Deliveroo onvoldoende te zeggen. Medeoprichter Will Shu van Deliveroo bezit na de beursgang nog slechts 6,3% van de aandelen, maar die geven hem wel 57,5% van het stemrecht. Dat past niet binnen de principes van goed ondernemingsbestuur. Pas als het ESG-profiel van de onderneming op orde is en de financiële vooruitzichten voldoende zijn, kunnen we in Deliveroo beleggen.

Of het nieuwe Gorillas ooit een beursnotiering gaat behalen valt nog te bezien. Het is mij een raadsel hoe flitsbezorging van een paar boodschappen winstgevend kan worden, zeker met de aangekondigde grote concurrentie. Een belangrijke valkuil heeft het bedrijf in ieder geval al weten te omzeilen: de medewerkers hebben een contract. Daarmee krijgen ze doorbetaald als wij een keer besluiten om niet te bestellen. Daar kan Deliveroo nog wat van leren.

Wil je reageren?

Accepteer de persoonlijke cookies om deze inhoud alsnog te tonen.



Aan- en afmelden voor het Vonk blog

Wil je op de hoogte blijven van de laatste blogs? Meld je dan aan met je e-mailadres.

Wil je je afmelden voor de blogs? Je kunt je eenvoudig afmelden door de Afmelden-link onderaan de e-mail die je ontvangt of via dit afmeldformulier.